Veel advocaten lopen een aantal jaar na de beroepsopleiding vast 

Een aantal jaar na het afronden van de beroepsopleiding breekt er een nieuwe fase in je carriëre aan. Je kent het vak, behandelt zelfstandig dossiers en de begeleiding die je krijgt is filnk afgenomen. Er wordt steeds meer van je verwacht, terwijl de handvatten daarvoor soms ontbreken. 

In de podcast Recht.Vaardig gaan voormalig advocaten Sonia Jager, Dick van Lankeren Matthes  en Rogier van Rappard hierover in gesprek. Vanuit hun eigen ervaring én hun huidige werk als coach, organisatieadviseur en business development-specialist zien zij een patroon. Veel advocaten tussen ongeveer vijf en tien jaar werkervaring beschikken over uitstekende juridische kennis, maar lopen vast op vraagstukken waar de beroepsopleiding niet op voorbereidt en ook in de praktijk weinig aandacht voor is. 

Hoe geef je leiding aan jongere collega’s? Hoe blijf je overeind onder een steeds grotere verantwoordelijkheid? Hoe bouw je een praktijk op? En misschien wel de belangrijkste vraag: hoe zorg je ervoor dat je met plezier advocaat blijft? 

De échte ontwikkeling begint pas na de beroepsopleiding 

De beroepsopleiding legt een stevige juridische en professionele basis. Je leert analyseren, adviseren en procederen. Je ontwikkelt je vakinhoudelijk en krijgt begeleiding van je patroon, collega’s en de orde. 

Na die periode verandert je situatie. Je behandelt steeds zelfstandiger dossiers, cliënten verwachten steeds meer van je en binnen kantoor groeit de verwachting dat je gaat bijdragen aan de verdere ontwikkeling van de praktijk. Tegelijkertijd verandert vaak ook het privéleven. Veel advocaten in deze fase kopen een huis, krijgen een gezin of nemen andere verantwoordelijkheden op zich. 

Daardoor stapelen verschillende vormen van verantwoordelijkheid zich op. 

Volgens Sonia Jager ontstaat in deze fase een opvallende tegenstelling. De verwachtingen nemen toe, terwijl de begeleiding afneemt. Er wordt vanuit gegaan dat je je weg wel vindt, terwijl veel advocaten behoefte hebben aan concrete handvatten hoe ze verder kunnen groeien. 

Na zo’n jaar ervaring verandert je rol 

Je bent niet langer alleen bezig met juridische kwaliteit. Er komen allerlei nieuwe verantwoordelijkheden bij die minstens zo bepalend zijn voor je succes. 

Denk aan: 

• een eigen praktijk opbouwen; 

• nieuwe cliënten aantrekken; 

• junior collega’s begeleiden; 

• verwachtingen van partners managen; 

• keuzes maken over een mogelijk partnertraject; 

• balans vinden tussen werk en privé. 

Rogier van Rappard ziet dat veel advocaten ineens worden geacht business development te doen, terwijl ze daar nauwelijks in zijn opgeleid. De opdracht is duidelijk: bouw een praktijk op. De vraag hoe je dat doet, blijft vaak onbeantwoord. 

Ook leidinggeven komt vaak geleidelijk. Advocaten begeleiden stagiairs en advocaat-medewerkers, terwijl ze zelf nog volop bezig zijn hun eigen positie binnen kantoor te vinden. 

Je bevindt je als medior letterlijk tussen twee werelden: je ondersteunt de partners en bent tegelijkertijd het eerste aanspreekpunt voor de generatie onder je. 

De vergeten ontwikkelfase binnen veel kantoren 

Opvallend genoeg is juist deze periode vaak een blinde vlek binnen advocatenkantoren. 

Tijdens de beroepsopleiding is er veel aandacht voor professionele ontwikkeling, gevolgd door inhoudelijke specialisatie met een Grotius of andere specialisatie opleiding. Later, wanneer het partnerschap in beeld komt, worden coaching en leiderschapstrainingen vaak opnieuw aangeboden. 

Maar de jaren daartussen blijven regelmatig onbenut. 

Dick van Lankeren Matthes ziet dat juridische kwaliteit nog altijd de grootste prioriteit krijgt. Dat is begrijpelijk, want goede juridische dienstverlening vormt de kern van het vak. Tegelijkertijd ontstaat gemakkelijk de aanname dat andere vaardigheden vanzelf wel komen. In de praktijk blijkt dat zelden zo te werken. 

Ook de nadruk op declarabele uren speelt daarin een rol. Ontwikkeling krijgt vaak pas aandacht wanneer er tijd over is. En die tijd is er meestal niet. 

Vijf vaardigheden maken uiteindelijk het verschil 

Omdat de uitdagingen veranderen, vraagt deze fase om een bredere ontwikkeling dan alleen juridische verdieping. 

In de podcast komen vijf thema’s naar voren die elkaar versterken. 

1. Jezelf kennen en bewust richting geven 

Groei begint met bewustwording. 

Wie ben je als professional? Waar krijg je energie van? Welke manier van werken past bij je? En welke ambities zijn werkelijk van jou, in plaats van verwachtingen van je omgeving? 

Volgens Sonia Jager is juist deze reflectie de basis voor iedere verdere ontwikkeling. Pas wanneer je begrijpt wat jou drijft, kun je bewust keuzes maken over je carrière. Zonder dat inzicht bestaat het risico dat je vooral blijft reageren op wat anderen van je verwachten. 

2. Verandering begrijpen en effectief beïnvloeden 

De advocatuur verandert sneller dan ooit. 

Digitalisering, AI, veranderende verwachtingen van cliënten en nieuwe generaties medewerkers vragen om een andere manier van werken. 

Dick van Lankeren Matthes benadrukt dat verandering niet iets is wat je overkomt. Ook als medewerker of senior advocaat kun je invloed uitoefenen op de manier waarop jouw kantoor zich ontwikkelt. Dat gevoel van invloed zorgt ervoor dat je minder het idee hebt vast te zitten. 

Dat vraagt om inzicht in hoe verandering werkt en hoe je collega’s daarin meeneemt. 

3. Je energie en belastbaarheid bewaken 

Vitaliteit is één van de belangrijkste thema’s naar voren komt.

Dat is niet vreemd. Veel advocaten herkennen signalen als: 

• altijd “aan” staan; 

• moeilijk kunnen ontspannen; 

• voortdurend blijven nadenken over dossiers; 

• slecht slapen; 

• het gevoel continu achter de feiten aan te lopen. 

Stress hoort bij het vak. Daar is iedereen het over eens. 

De vraag is alleen hoe je ermee omgaat. 

Wie leert eerder signalen van overbelasting te herkennen en bewust te herstellen, vergroot de kans om het vak jarenlang met plezier te blijven uitoefenen. 

4. Relaties opbouwen en zakelijke kansen ontwikkelen 

Veel advocaten denken bij acquisitie aan verkopen, maar volgens Rogier van Rappard is dat een misvatting. 

Business development draait vooral om relaties opbouwen, zichtbaar worden en vertrouwen creëren. 

Cliënten kiezen uiteindelijk vooral voor de persoon met wie zij willen samenwerken. Dat vraagt om ander gedrag dan veel advocaten gewend zijn. In plaats van wachten tot werk vanzelf komt, kun je beter bewust investeren in zichtbaarheid, gesprekken voeren en kansen herkennen. 

Net als procederen is ook business development iets wat je kunt leren. 

5. Professioneel leiderschap tonen vóór het partnerschap 

Leidinggeven begint niet pas wanneer je partner wordt. Veel advocaten begeleiden al jaren collega’s voordat zij formeel leidinggevende zijn. 

Feedback geven, coachen, samenwerken en communiceren blijken daardoor onderdelen van het dagelijkse werk. 

Daardoor ontwikkel je ook al in je jaren als medior advocaat de vaardigheden die later bepalend worden voor je rol binnen kantoor. 

Persoonlijke ontwikkeling is een voorwaarde om duurzaam advocaat te blijven 

Persoonlijke ontwikkeling gaat niet over “een cursus volgen”, het gaat over regie nemen, over bewuste keuzes maken in plaats van automatisch het volgende carrièrestation volgen. 

Advocaten die daarin investeren, ervaren vaak meer rust, betere samenwerking, meer werkplezier en meer invloed op hun eigen loopbaan. 

Dat betekent niet dat het werk minder uitdagend wordt, wel dat je beter bent toegerust om met die uitdagingen om te gaan. 

Herken je deze signalen? 

Veel advocaten herkennen één of meer van deze gedachten: 

• “Ik sta eigenlijk altijd aan.” 

• “Ik weet niet altijd precies of ik het juiste doe.” 

• “ik moet een praktijk opbouwen, maar hoe doe ik dat?” 

• “Past dit carrièrepad eigenlijk nog wel bij mij?” 

Dat betekent niet automatisch dat je de advocatuur wilt verlaten. 

Sterker nog: volgens de drie sprekers is dat meestal helemaal niet de kern van het vraagstuk. Veel belangrijker is dat je jezelf de ruimte geeft om stil te staan bij de vraag hoe jij jouw loopbaan bewust wilt vormgeven. 

Juist die reflectie ontbreekt vaak in de hectiek van de dagelijkse praktijk. 

Investeren in jezelf betaalt zich jarenlang terug 

Een extra juridische cursus levert nieuwe vakkennis op. Investeren in vaardigheden als persoonlijk leiderschap, omgaan met verandering, vitaliteit, business development en professioneel leiderschap werkt veel langer door. 

Deze vaardigheden helpen de basis vormen voor iedere volgende stap in je carrière. Of je nu partner wilt worden, een eigen praktijk wilt opbouwen of simpelweg met meer energie en plezier advocaat wilt blijven. 

De periode tussen vijf en tien jaar werkervaring is daarom geen tussenfase die je zo snel mogelijk moet doorlopen. Het is misschien wel de belangrijkste ontwikkelfase van je loopbaan. 

Juist in deze jaren worden de keuzes gemaakt die bepalen hoe je de rest van je carrière ervaart. Wie daar bewust in investeert, vergroot het werkplezier en de duurzame inzetbaarheid. En misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste conclusie: goed advocaat zijn vraagt om meer dan juridische expertise alleen. Het vraagt ook om de vaardigheid om jezelf te blijven ontwikkelen.