Training effectief optreden bij de bestuursrechter*

Hoe treed je effectief en zelfverzekerd op bij de bestuursrechter?

Tijdens een zitting bepaalt ook je manier van communiceren hoe jouw bijdrage overkomt. Hoe reageer je op de rechter? Houd je contact met de tegenpartij? In deze training werk je aan jouw optreden bij de bestuursrechter. Je oefent met communicatie, gedrag en stijl in situaties uit de zittingspraktijk. Een trainer en een ervaren rechter begeleiden je daarbij. Je krijgt persoonlijke feedback en praktische adviezen waarmee je verder kunt oefenen. Zo ontdek je welke aanpak bij jou past en waar verbetering mogelijk is. Je werkt gericht aan vaardigheden die je tijdens volgende zittingen kunt inzetten.

Wat leer je tijdens deze training?

Na afloop kun je:

• bewuster communiceren met de rechter en de tegenpartij;
• je gedrag en communicatiestijl aanpassen aan verschillende situaties tijdens de zitting;
• persoonlijke feedback vertalen naar verbeteringen in jouw optreden.

Voor wie is deze training geschikt?

Deze training is bedoeld voor advocaten, overheidsjuristen en andere juristen die voor de bestuursrechter optreden. Je werkt aan je vaardigheden tijdens de zitting.

Zoek je eerst inzicht in het verloop van procedures bij de bestuursrechter? Dan biedt de basiscursus Praktisch procederen in het bestuursrecht een passende basis.

Docenten

Aan deze training zijn de volgende docenten verbonden:

• Linda Couwenberg, trainer, mediator en voormalig advocaat en bedrijfsjurist;
• Mirjam Duyser, MfN-registermediator en trainer met een achtergrond als advocaat;
• Judith van de Sande, bestuursrechter;
• Antoinette Schaap, voormalig senior raadsheer, trainer gespecialiseerd in zittingsvaardigheden.

Wat is de cursusvorm?

Je oefent in een groep van maximaal twaalf deelnemers, begeleid door twee cursusbegeleiders, telkens een trainer en een rechter. Praktijkoefeningen, casuïstiek en feedback helpen je jouw optreden verder te ontwikkelen.

Certificering en erkenning

Na afloop ontvang je:

• 6 PO (J), Deze cursus is erkend door de NOvA.
• 6 PO (NJ), Deze cursus is erkend door de NOvA.
• een certificaat van deelname.

Programma

Dag 1: communicatie tijdens de zitting

Je oefent met communicatie met de rechter en de tegenpartij.

Dag 2: oefenen in een rechtbanksetting

Je past vaardigheden toe in een rechtbanksetting en ontvangt feedback.

Cursusmateriaal

Vooraf ontvang je een digitale reader ter voorbereiding. De vaardighedendocumenten liggen geprint klaar.

Aanbevolen literatuur: Cahier Staats- en bestuursrecht: Bij de bestuursrechter, ISBN 9789069166964.

Voorbereiding en inschrijving

Vanwege de voorbereiding op verschillende rollen sluit de inschrijving enkele weken vooraf.

• deelnemer cursusdag dinsdag 22 september 2026 - Beoordeling: 8/10
  De training was intensief, maar bood mij wel de handvatten waar ik naar op zoek was. Locatie zo vlakbij Utrecht CS was zeer gunstig
• deelnemer cursusdag dinsdag 22 september 2026 - Beoordeling: 10/10
  Goed ingericht en erg leerzaam. Trainers zijn kundig.
• deelnemer cursusdag dinsdag 22 september 2026 - Beoordeling: 9/10
  De opleiding is leerzaam om je voor te bereiden als procesvertegenwoordiger. Je leert jezelf beter kennen. De tweede dag ga je aan de slag en ontvang je feedback om jezelf te verbeteren.
• deelnemer cursusdag vrijdag 10 april 2026 - Beoordeling: 9/10
  De cursus was een mooie combinatie van thoerie en toepassing in de praktijk. De cursusgevers zijn goed op elkaar afgestemd en dat zorgde voor een mooie balans.
• deelnemer cursusdag vrijdag 10 oktober 2025 - Beoordeling: 10/10
  De vaardigheden die je opdoet tijdens deze training zijn essentieel om effectief te zijn als jurist in de rechtszaal. Je leert over de rechtsontwikkeling van rechtmatig naar rechtvaardig en hoe je dit bereikt door het conflict op te lossen in plaats van vast te houden aan het middel als doel.
• deelnemer cursusdag vrijdag 10 oktober 2025 - Beoordeling: 10/10
  De trainers waren uitstekend op alle gebieden. Daarnaast voelde ik me veilig.
• deelnemer cursusdag donderdag 12 juni 2025 - Beoordeling: 9/10
  Het waren leerzame dagen met veel tips en nieuwe zienswijzen
• deelnemer cursusdag vrijdag 4 april 2025 - Beoordeling: 8/10
  Ik heb het als een zeer waardevolle training ervaren. Inzichten en tools gekregen die mij zeker zullen helpen in het werk. Ongemakkelijk natuurlijk om jezelf te zien maar achteraf ook goed om ook letterlijk een beeld te krijgen van hoe je overkomt op anderen. Verder vond ik het qua locatie en groepsgrootte prima. Ik denk persoonlijk dat de groep niet groter dan 10 personen moet zijn, om het vertrouwen en een goede dynamiek te kunnen waarborgen.
• Enver Lipman vrijdag 4 april 2025 - Beoordeling: 10/10
  Een intensieve maar zeer leerzame opleiding voor iedereen die zittingen bij de bestuursrechter doet!
• deelnemer cursusdag vrijdag 4 april 2025 - Beoordeling: 10/10
  Professionele opzet van OSR. Een goede verzorging door Emma, buiten en deels ook tijdens de training. Deskundige en erg prettige, positieve/coachende trainers. Met camera is altijd wat ongemakkelijk, door de vertrouwelijke sfeer was dit ongemak snel weg. Studiemateriaal, online leeromgeving etc. alles erg goed voor elkaar! Bijzondere, mooie en erg leuke locatie. Erg dicht bij het CS, ideaal.
• Evi Fricker vrijdag 4 april 2025 - Beoordeling: 10/10
  Ik beoordeel de opleiding als zeer waardevol. Het geeft ruimte voor vernieuwende inzichten.
• deelnemer cursusdag donderdag 31 oktober 2024 - Beoordeling: 8/10
  Fijne opleiding met goede trainers die vanuit hun eigen expertise konden coachen. Veel geleerd over zowel de mediation kant als over de procesgerichte kant van het optreden bij de bestuursrechter. De locatie was ook top: goed bereikbaar, goed eten en fijjne voorzieningen.
• deelnemer cursusdag donderdag 31 oktober 2024 - Beoordeling: 9/10
  De locatie is fijn. Vlakbij het station. We werden goed ontvangen en hoefden alleen eventjes onze handtekening te zetten. De trainers kenden onze namen al, wat ervoor zorgde dat ik me meteen op mijn gemak voelde. Het was een klein groepje, dus kon je makkelijk de anderen aanspreken en leren kennen. De trainers wisten heel veel. Ik heb wel vaker trainingen gevolgd over hoe je moet spreken en dergelijke, maar hier leerde ik meer dingen die ik echt direct kan toepassen in de praktijk. De reden daarvoor is dat de trainers echt ervaren zijn in het juridische vak, dus zij kunnen ons beter advies geven dan iemand die geen jurist is.
• Lisa Brouwer donderdag 31 oktober 2024 - Beoordeling: 9/10
  Ik heb veel geleerd, en handige tips & tricks gekregen hoe ik effectief kan optreden bij de bestuursrechter. Doordat de nadruk op vaardigheden en niet de juridische inhoud ligt, hebben we op een laagdrempelige en ontspannen manier kunnen oefenen met casusposities. De feedback was nuttig en leerzaam, de sfeer prettig en veilig.
• deelnemer cursusdag dinsdag 25 juni 2024 - Beoordeling: 9/10
  Ik vond het een zeer prettige cursus; er was een fijne afwisseling tussen theorie en praktijk, waarbij de praktijk tot uiting kwam in oefeningen. Ook het feit dat de cursus in een kleinere groep plaatsvond was prettig, hierdoor is er veel aandacht voor het individu en veel ruimte voor vragen.
• deelnemer cursusdag dinsdag 25 juni 2024 - Beoordeling: 8/10
  Ik heb het als twee leerzame dagen ervaren, waar de tempo perfect was met genoeg interactie mogelijkheden wat ik in dit geval belangrijk vind. Verder is de tweede dag gebruikt om praktijkgericht aan de slag te gaan, waar ik vervolgens feedback ontving dat zeker waardevol is.
• deelnemer cursusdag vrijdag 26 april 2024 - Beoordeling: 8/10
  Een goede cursus waar niet de juridische inhoud centraal staat, maar dat hoeft ook niet. Als cursist krijg je meerdere vaardigheden mee die toepasbaar zijn in zittingen. Daarnaast krijg je ook veel tips mee, zo ook worden ervaringen van medecursisten met elkaar gedeeld.
• deelnemer cursusdag vrijdag 26 april 2024 - Beoordeling: 8/10
  Dag 1 (van 2) was leuk. Programma was goed, goede afwisseling van theorie en interactieve gedeelte. Dag 2 (naspelen van een zitting) duurde te lang. Het begon goed met theorie maar de zitting gedeelte kan het beste opgesplitst worden in 2 groepen. De dagen waren wel heel leerzaam en leuk. Ik heb dingen geleerd dit ik in de praktijk ook kan toepassen en daarom had ik me ook ingeschreven voor deze cursus. De docenten waren beide top en vulden elkaar goed aan. Zo nodig hielden ze de vaart er ook goed in. Vooral het feit dat er een echte rechter bij zat was heel waardevol. Verder neem je als deelnemer deel aan 3 van de in totaal 6 zittingen, in verschillende rollen. De 3 zittingen waarbij je niets doet duren gewoon te lang. De dag zelf is al redelijk intensief. Indien je de zittingen zou kunnen splitsen blijft de cursist tijdens elke zitting actief en kan je goed meedoen. Ook was de ruimte waarin we zaten erg warm op de 2e dag. Dit in combinatie met de lange zittingssessies was niet fijn.
• deelnemer cursusdag vrijdag 8 december 2023 - Beoordeling: 9/10
  Inspirerend en heel nuttig. Er worden goede en bruikbare handvatten gegeven voor tijdens het procederen maar ook om procedures te voorkomen.
• deelnemer cursusdag dinsdag 24 oktober 2023 - Beoordeling: 9/10
  Super! Veel geleerd in een enorm fijne en veilige oefensetting!
• deelnemer cursusdag dinsdag 24 oktober 2023 - Beoordeling: 8/10
  De opleiding was erg leerzaam. De zittingsdag gaf veel inzichten met betrekking tot presentatieskills en zittingsvaardigheden. De instructeurs waren van erg toegevoegde waarde.
• Linda van Straaten vrijdag 29 september 2023 - Beoordeling: 9/10
  Ik vond de opleiding erg leerzaam. De opleiding werd op een mooie locatie gegeven waar gebruik gemaakt kon worden van allerlei voorzieningen. De docenten waren erg kundig en toegankelijk, dit maakt dat er een fijne open sfeer was. Ik heb veel nieuwe kennis en vaardigheden opgedaan die ik zeker ga toepassen in de praktijk!
• Eden Okubazghi vrijdag 29 september 2023 - Beoordeling: 10/10
  Erg waardevol en leerzaam. Je krijgt nuttige tips mee om toe te kunnen passen in jouw werk.
• deelnemer cursusdag vrijdag 30 juni 2023 - Beoordeling: 8/10
  Ik vond de begeleiding goed, ze maakten het persoonlijk en interactief. De locatie vond ik iets minder.
• deelnemer cursusdag dinsdag 18 april 2023 - Beoordeling: 9/10
  Ik had wat anders verwacht (meer structuur van een zitting; wanneer moet je welke stukken gereed hebben bijvoorbeeld) maar ben heel blij met deze aanpak. Geeft met echt meer zelfvertrouwen en tools om effectievere een zitting in te gaan.
• deelnemer cursusdag dinsdag 18 april 2023 - Beoordeling: 8/10
  Waardevolle training waarbij je leert breder te denken over de verschillende mogelijkheden in plaats van je alleen te focussen op de juridische inhoud van een zaak. Daardoor kun je je beter voorbereiden op een zitting.
• Monica Hoppenbrouwers dinsdag 18 april 2023 - Beoordeling: 9/10
  Ik ben blij dat ik deze gevolgd heb. Het helpt me zeker om met meer zelfvertrouwen en ontspanning naar een zitting te gaan, dit waren ook mijn leerdoelen. Wat interessant was, is dat ikzelf en meeste medecursisten vooraf een andere inhoud hadden verwacht. Zoals de etiquette ter zitting en hoe verdedig je het best je standpunt. Wat we in werkelijkheid geleerd hebben is juist hoe je kan anticiperen en meebewegen op de vragen van de rechter om zo wellicht te komen tot de oplossing van een geschil. Behalve dat we in de keuken van de rechter mochten kijken door allerlei vragen te stellen, hebben we ook (letterlijk en figuurlijk) naar onszelf gekeken. Dat vinden de meeste mensen niet fijn, maar we hadden een gemotiveerde en enthousiaste groep, waarin het veilig voelde om feedback te krijgen en geven. Wat natuurlijk ook werd bewaakt door de trainers.
• Beatrix Darantinao vrijdag 24 maart 2023 - Beoordeling: 9/10
  De training vond ik leerzaam, nuttig en - vooral de tweede cursusdag waarbij zittingen werden nagespeeld - zelfs heel leuk! De trainers hadden een veilige en vertrouwelijke omgeving gecreëerd en er was veel persoonlijke aandacht. (Deze deelnemer heeft 18% korting gekregen op de cursus.)
• Alexandra del Rio donderdag 15 december 2022 - Beoordeling: 8/10
  Heel leerzaam. De trainers zorgen voor een goede sfeer. Door het naspelen van een zitting en de oefeningen tussendoor is de training praktijkgericht.
• deelnemer cursusdag donderdag 15 december 2022 - Beoordeling: 9/10
  Goede en prettige training.
• deelnemer cursusdag vrijdag 23 september 2022 - Beoordeling: 9/10
  Ik heb genoten van het enthousiasme van de opleiders. Wat is het fijn om een kijkje in het hoofd van een rechter te krijgen. Tips. Informatie. Fijne handvaten. Prettig om zo in een rechtbanksetting te trainen. Ik had het wel fijner gevonden als van tevoren meer duidelijk werd dat er zo op de nieuwe zaaksbehandeling werd ingezet. Dan blijkt niet uit de titel en ik kan het mij ook niet zo herinneren van de uitleg op internet (maar daar vergis ik mij wellicht in). Nu klopten mijn verwachtingen niet volledig met de inhoud van de cursus. De lunch buiten de deur was heel prettig zo (even eruit) en heel smakelijk. Fijn om het op de 2e dag juist op kantoor te hebben. Ook lekker eten. Fijne plek en heerlijk te bereiken, direct naast het station.
• deelnemer cursusdag vrijdag 23 september 2022 - Beoordeling: 10/10
  Ik vond het heel goed om te weten dat alles vertrouwelijk was, deze opmerking maakte dat iedereen zich (voor mijn gevoel) goed kon openstellen. Met lastige oefeningen werden we veelal dusdanig overvallen dat er geen tijd was om te twijfelen. Best een goede tactiek. Er was veel aandacht voor alle deelnemers. Het was intens.
• deelnemer cursusdag vrijdag 24 juni 2022 - Beoordeling: 9/10
  Het was voor mij een hele nuttige, leerzame en vooral ook leuke cursus. Er werden veel praktijkvoorbeelden gegeven en de docenten hebben goed ingespeeld op vragen vanuit de deelnemers. Ook de verdeling van tijd in deze twee dagen was prima.
• deelnemer cursusdag vrijdag 24 juni 2022 - Beoordeling: 8/10
  Ik vond het een leerzame en leuke training. Je krijgt praktische handvatten die je tijdens de zitting kunt toepassen. En ook inzicht in je eigen optreden door middel van uitgebreide feedback van de trainers.
• deelnemer cursusdag vrijdag 24 juni 2022 - Beoordeling: 8/10
  Vooral veel geoefend wat fijn is. Goede feedback gekregen.
• deelnemer cursusdag vrijdag 24 juni 2022 - Beoordeling: 8/10
  Erg nuttig en leerzaam.
• deelnemer cursusdag vrijdag 1 april 2022 - Beoordeling: 9/10
  De training was in eerste instantie niet wat ik ervan verwacht had, maar dit in de positieve zin. Ik had verwacht dat er meer juridisch inhoudelijk over procederen bij de bestuursrechter behandeld zou worden. Dit was niet het geval, maar ik was blij verrast. Het ging veel over hoe "normaal" te communiceren met belanghebbenden en de rechter en te komen tot een oplossing voor allen. Handige tips en tricks voor tijdens de zitting etc. De opleiders zijn erg ervaren en hebben kennis van zaken.
• deelnemer cursusdag vrijdag 1 april 2022 - Beoordeling: 8/10
  nuttig en leerzaam
• deelnemer cursusdag vrijdag 1 april 2022 - Beoordeling: 8/10
  Een heel nuttige training, die veel handvatten biedt voor de praktijk.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 december 2021 - Beoordeling: 10/10
  heel goed. Er werd een prettige sfeer gestimuleerd waarin iedereen zich zowel kwetsbaar als sterk kon tonen. Hierdoor heb ik maximaal profijt kunnen halen uit de theorie en de oefenpraktijk.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 december 2021 - Beoordeling: 10/10
  Onwijs interessante tweedaagse cursus. Hele fijne trainers met veel kennis en hele bruikbare tips. Daarnaast een fijne groep waarin je jezelf kunt zijn en er voldoende ruimte is om te oefenen en te bespreken waar jij tegenaan loopt.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 december 2021 - Beoordeling: 9/10
  Het is een hele goede en leerzame training van twee trainsters die weten waar ze het over hebben.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 december 2021 - Beoordeling: 9/10
  Ik ben zeer positief over de cursus. De trainers waren zeer benaderbaar en hadden veel kennis van zaken. De artikelen in de reader waren interessant. Op de eerste dag werden veel praktische tips gegeven, die ik kan toepassen in mijn werk. Het naspelen van de zittingen op de tweede dag was erg nuttig. Fijn dat er veel persoonlijke feedback werd gegeven. Verder was er een goede en open sfeer in de groep.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 september 2021 - Beoordeling: 9/10
  Wat een meerwaarde heeft deze opleiding! De opleiding sluit aan bij de praktijk, er is veel persoonlijke aandacht en de trainers zijn enorm kundig.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 september 2021 - Beoordeling: 9/10
  Ik vond het een zeer leerzame training voor m'n professionele ontwikkeling, maar zeker ook voor m'n persoonlijke. Kundige en sympathieke coaches die je, door het creëren van een veilige sfeer, stimuleren om uit je comfort zone te stappen. Een absolute aanrader voor mensen die het spreken tijdens een zitting (en in het openbaar) als lastig ervaren. Ook het lesmateriaal was goed. Veel handige tips en trucs waar je wat aan hebt in de toekomst. Door het ontvangen een hardcopy van de reader, is het nu extra handig om als naslagwerk te gebruiken (zonder dat je een computer/laptop moet gebruiken).
• deelnemer cursusdag donderdag 16 september 2021 - Beoordeling: 10/10
  De training was zeer leerzaam, er was een fijne sfeer en ik kwam met veel energie thuis.
• deelnemer cursusdag donderdag 16 september 2021 - Beoordeling: 10/10
  De tweede dag van de training was ontzettend fijn, met vallen en opstaan in zo een fijne groep. De trainers hebben een interessante dag gecreëerd, en stonden open voor alles. Dit was heel leerzaam!
• deelnemer cursusdag donderdag 16 september 2021 - Beoordeling: 9/10
  Ik vond de trainers erg fijn en betrokken. De cursus was heel leerzaam en heeft mij geholpen aan mijn vaardigheden op zitting te werken. Ik zou deze cursus iedereen die beroepsprocedures bij de bestuursrechter gaat voeren zeker aanraden!