Van senior advocaat naar partner: leiderschap in de advocatuur 

Wat betekent leiderschap in de advocatuur werkelijk? Is het een formele positie, een titel als partner, of begint het veel eerder? 

Voor Maryse Mesu, advocaat gespecialiseerd in vastgoedrecht en partner bij Pels Rijcken, is leiderschap in de kern geen functie maar een houding. Het gaat over regie nemen, je ambities expliciet maken en je timing durven bepalen. Het gaat over verantwoordelijkheid dragen, niet alleen voor dossiers, maar ook voor de koers van je praktijk en eigen loopbaan. 

Wat betekent leiderschap voor advocaten? 

Na ruim dertig jaar in de vastgoedpraktijk weet Maryse hoe het vak zich ontwikkelt. Zij procedeert en adviseert voor onder meer de Staat, provincies, gemeenten en commerciële vastgoedpartijen. Het inhoudelijke werk vormt nog altijd het fundament van haar praktijk. 

Als partner is zij daarnaast aandeelhouder van het kantoor. Dat betekent strategisch meebeslissen, verantwoordelijkheid dragen voor cliënten en medewerkers en mede richting geven aan de toekomst van de organisatie. Partnerschap is daarmee een verschuiving in perspectief: van uitvoerend professional naar mede-eigenaar. 

Partner worden: meer dan een titel 

In de advocatuur wordt de stap naar partnerschap vaak gezien als een logische volgende fase voor wie inhoudelijk excelleert. Toch is partnerschap meer dan erkenning van vakinhoudelijke kwaliteit. 

Met het partnerschap komen strategische verantwoordelijkheden. Je gaat meebeslissen over de koers van het kantoor, de richting van de praktijk en over compliance, positionering, cliëntselectie en ontwikkeling van medewerkers. Het vraagt een bredere blik dan alleen het eigen dossier. 

Maryse heeft nooit getwijfeld aan haar kwaliteit als advocaat. Wel heeft zij zich afgevraagd of en wanneer het partnerschap in haar leven paste. Die reflectie is een teken van bewust leiderschap. 

De vraag is dus niet alleen: ben je goed genoeg? 

De vraag is ook: past deze verantwoordelijkheid op dit moment bij de fase waarin je je bevindt? 

Wanneer is het juiste moment om partner te worden? 

Een veelgehoorde spanning in de praktijk is de vraag naar timing. Wanneer is het juiste moment om de stap naar partnerschap te zetten? 

Carrières in de advocatuur verlopen niet lineair. Professionele ontwikkeling loopt parallel aan persoonlijke omstandigheden, nevenactiviteiten, opleidingen en verantwoordelijkheden buiten kantoor. Het idee dat je op een bepaald moment “moet opgaan” omdat collega’s dat ook doen, kan leiden tot keuzes die niet volledig doordacht zijn. 

Maryse benadrukt dat timing onderdeel is van leiderschap. Een stap uitstellen kan een strategische keuze zijn, mits je daar helder over communiceert. Ambitie en timing zijn twee verschillende zaken. Je kunt de ambitie hebben om partner te worden en tegelijkertijd besluiten dat het huidige moment niet optimaal is. 

Een carrière is een ontwikkeling die beweegt. Soms versnel je, soms kies je bewust voor een ander tempo. Regie betekent dat jij dat tempo bepaalt, niet de omgeving. 

Waarom wachten advocaten met het zetten van de volgende stap? 

In gesprekken met advocaten ziet Maryse een patroon dat breder speelt in de sector. Veel professionals richten zich sterk op het leveren van inhoudelijk uitstekend werk. Zij gaan ervan uit dat kwaliteit vanzelf wordt gezien en beloond. 

Dat is deels terecht. In de advocatuur is kwaliteit de basis. Maar kwaliteit alleen stuurt je carrière niet automatisch in de richting die je voor ogen hebt. 

Wie niet uitspreekt wat hij of zij wil, laat ruimte voor interpretatie. Partners en bestuurders kunnen niet raden welke ambities iemand heeft, wanneer een volgende stap gewenst is of welke rol iemand op termijn wil vervullen. 

Maryse ziet bovendien dat professionals verschillend omgaan met het uitspreken van ambities. Sommigen geven vroegtijdig aan dat zij toe zijn aan een volgende stap en gaan actief het gesprek aan. Anderen wachten tot zij worden gevraagd of voorgedragen. 

Dat wachten kan betekenen dat je minder invloed hebt op de timing van je ontwikkeling. Niet omdat je niet geschikt bent, maar omdat je niet expliciet hebt aangegeven wat je wilt. 

Zichtbaarheid in de advocatuur: waarom goed werk alleen niet genoeg is 

Inhoudelijke kwaliteit is onmisbaar. Toch heeft Maryse gaandeweg geleerd dat zichtbaarheid en profilering eveneens onderdeel zijn van professioneel leiderschap. 

Zichtbaarheid betekent helder communiceren over je ambities, je bijdrage en je doelen in plaats van jezelf overschreeuwen of voortdurend op de voorgrond treden. Het betekent het gesprek aangaan over waar je naartoe wilt. Niet impliciet, maar expliciet. 

Binnen veel kantoren zijn partnerprocedures inmiddels transparanter dan voorheen. Er wordt gewerkt met functieprofielen, objectieve toetsing en duidelijker beoordelingskaders. Dat helpt om verwachtingen inzichtelijk te maken. Maar zelfs in een transparant systeem blijft het noodzakelijk om je eigen ambities uit te spreken. 

Leiderschap vraagt communicatie. En communicatie vraagt moed. 

Carrière en privé combineren in een veeleisende praktijk 

Leiderschap in de advocatuur beperkt zich niet tot het kantoor. De manier waarop je je leven buiten het werk organiseert, beïnvloedt direct je professionele functioneren. 

Met jonge kinderen thuis betekende leiderschap voor Maryse richting geven aan dossiers en medewerkers, en daarbij ook het organiseren van verantwoordelijkheden aan de keukentafel. In de loop der jaren heeft zij gezien hoe de taakverdeling binnen gezinnen evenwichtiger is geworden en hoe ook binnen kantoren meer ruimte is ontstaan voor verschillende vormen van werk-privébalans. 

Dat neemt niet weg dat de combinatie van een veeleisende praktijk en persoonlijke verantwoordelijkheden keuzes vraagt. Wie duurzaam wil presteren, moet nadenken over energie, prioriteiten en verdeling van taken. 

Leiderschap is daarmee ook zelfkennis. Weten waar je grenzen liggen. Weten wanneer je ruimte hebt om extra verantwoordelijkheid te dragen. En daar eerlijk over zijn. 

Regie nemen over je loopbaan: lessen uit de praktijk 

In haar bijdrage aan leiderschapsprogramma Women Leadership Programme voor advocaten deelt Maryse de kernboodschap: wacht niet tot je gevraagd wordt. Neem zelf de regie. 

Dat betekent: 

• helder communiceren over je ambities 

• aangeven wanneer een volgende stap passend is 

• durven benoemen wat je belangrijk vindt 

• en, indien nodig, een pas op de plaats maken zonder je doelen los te laten 

Wie dat doet, creëert duidelijkheid voor zichzelf en voor het kantoor. Verwachtingen worden expliciet. Misverstanden worden kleiner. Ontwikkeling wordt een gezamenlijke verantwoordelijkheid.  

Regie nemen vraagt reflectie en vooral actie door het gesprek aan te gaan. 

Wat levert bewust leiderschap op? 

Bewust leiderschap heeft effecten die verder reiken dan het individu. Kantoren waarin professionals expliciet communiceren over hun ambities, ontwikkelen zich transparanter en evenwichtiger. Partnergroepen worden diverser samengesteld. Verantwoordelijkheden worden bewuster verdeeld. 

Voor de individuele advocaat betekent het vooral dit: minder afhankelijkheid van toeval. Meer invloed op de richting van de eigen loopbaan en meer voldoening, omdat keuzes voortkomen uit overtuiging in plaats van druk. 

Leiderschap in de advocatuur begint dus niet bij een titel of een benoeming. Het begint bij een fundamentele vraag: neem ik zelf de regie over mijn carrière? 

Wie die vraag met overtuiging beantwoordt, zet de eerste stap naar partnerschap lang voordat het formeel wordt.