Wat moet je weten over de verplichte patroonscursus? 

Je hebt het druk, veel verantwoordelijkheden en ruime ervaring als advocaat. Dus waarom zou je dan nog een verplichte cursus volgen om patroon te mogen zijn? 
Omdat het níét volgen ervan vertraging oplevert, jouw goedkeuring als patroon kan blokkeren en je stagiair daardoor niet mag starten. 

De NOvA stelt de patroonscursus verplicht – en met reden. Jij speelt een sleutelrol in de ontwikkeling van een jonge advocaat. De cursus helpt je die rol bewust, effectief en met vertrouwen te vervullen. 
En eerlijk? De meeste patroons merken na afloop dat ze niet alleen beter begeleiden, maar ook zelf scherper worden in hun vak. 

Wat bepaalt de NOvA over de verplichting van de cursus? 

Je hebt een stagiair aangenomen. De beëdiging is in zicht, de beroepsopleiding begint binnenkort. Maar voordat het zover is, moet jij als patroon misschien zelf nog iets afronden: de verplichte patroonscursus. 

De NOvA stelt deze cursus verplicht voor iedereen die een advocaat-stagiair wil begeleiden. De regels zijn vastgelegd in de Verordening op de advocatuur (artikel 3.13) en verder uitgewerkt in beleidsregels van de lokale raden van de orde. 

De gedachte hierachter is dat je als patroon een sleutelrol speelt in de ontwikkeling van de stagiair. Jij bent als patroon verantwoordelijk voor kennisoverdracht, begeleiding, evaluatie en ondersteuning in een kritieke fase van iemands loopbaan. 

Daarom eist de NOvA dat je deze rol met voldoende voorbereiding en inzicht vervult. En daar hoort scholing bij. 

Wanneer ben je verplicht de basis- of juist de opfriscursus te volgen? 

De verplichte patroonscursus kent twee varianten: 

• De basiscursus van zes uur: verplicht voor elke advocaat die voor het eerst een stagiair begeleidt of langer dan drie jaar geleden een patroonscursus volgde. 

• De opfriscursus van drie uur: voor advocaten die in de afgelopen drie jaar al een patroonscursus volgden.  

Let op: je moet de cursus afronden voordat je stagiair aan de beroepsopleiding begint. Zonder bewijs van deelname zal de lokale Orde je patronaat niet goedkeuren. 

Wat gebeurt er als je geen (geldige) cursus hebt gevolgd? 

De regels zijn strikt: als je (opnieuw) patroon wilt worden, maar geen geldige cursus hebt gevolgd, dan moet je de volledige basiscursus volgen. Vrijstellingen zijn uitgesloten, ook voor zeer ervaren advocaten of patroons die al eerder stagiairs begeleid hebben. Heb je korter dan drie jaar geleden een patroonscursus gevolgd? Dan volstaat deze (nog). 

Wat leer je in de patroonscursus en wat heb je daaraan in de praktijk? 

Wat zijn de verplichte onderdelen volgens de NOvA? 

De NOvA heeft vastgesteld welke onderwerpen in een patroonscursus aan bod moeten komen. Dit zorgt ervoor dat jij als patroon inhoudelijk sterk bent en weet hoe je de ontwikkeling van je stagiair begeleidt. De nadruk ligt op toepassing in de praktijk. 

De verplichte elementen zijn: 

• Kennis van de vernieuwde beroepsopleiding en hoe die aansluit op jouw kantoorpraktijk 

• Coaching- en begeleidingsvaardigheden, inclusief gespreksvaardigheden en feedback geven 

• Bewustwording van je rol als patroon, inclusief jouw invloed op de ontwikkeling van de stagiair 

• Inzicht in het leerproces van de stagiair, inclusief ontwikkelingspaden, stressbestendigheid en timemanagement 

• Omgaan met jonge professionals, zoals generatieverschillen en verwachtingen 

Wat levert het je op als ervaren advocaat? 

Je denkt misschien: ik weet al hoe ik een stagiair begeleid. En inderdaad veel patroons brengen jaren aan praktijkervaring mee. De cursus helpt je die ervaring te structureren, te verdiepen én effectiever te vertalen naar de begeleiding van je stagiair. 

De meeste patroons ervaren na afloop meer grip op hun begeleidingsstijl en effectiever gebruik van feedback. Ze herkennen valkuilen, weten hoe ze effectiever feedback kunnen geven en kunnen gesprekken over functioneren beter voeren. 

Voor ervaren advocaten is de cursus geen herhaling van bekende stof, maar een reflectiemoment dat bijdraagt aan de kwaliteit van je begeleiding en daarmee ook aan het leerproces van je stagiair. 

Als advocaat met 28 jaar ervaring, ook in het begeleiden van enige advocaat – stagiaires, ben je geneigd te denken ‘ik weet het allemaal wel’. Dat bleek zeker niet zo te zijn. Niet alleen is de BO enorm vernieuwd, maar ook de inzichten rond het opleiden van getalenteerde jonge mensen. De cursus was intensief, kende nuttige oefeningen en het uitgekozen filmmateriaal was inspirerend en treffend. Daarnaast is het ook goed niet alleen van de prima docenten te leren, maar ook van de mede cursisten! Kortom, een aanrader! 

Roel Hart, advocaat-partner bij Marree + Dijxhoorn Advocaten + Mediators 

Hoe herkenbaar is de inhoud voor jouw praktijk? 

De patroonscursus is praktijkgericht met herkenbare situaties uit de advocatuur: 

• Hoe ga je om met een stagiair die weinig initiatief toont? 

• Wat doe je als iemand feedback vermijdt of stress lastig hanteert? 

• Hoe stem je verwachtingen goed af, zonder belerend te worden? 

Welke keuzes heb je als patroon: online of klassikaal, als intervisie?

Wat zijn de verschillen in vorm en duur tussen de cursussen? 

Afhankelijk van jouw situatie volg je een basiscursus van zes uur of een opfriscursus van drie uur. Binnen die kaders heb je verschillende keuzemogelijkheden. Dat maakt het mogelijk om de cursus goed te laten aansluiten bij jouw voorkeuren, agenda en leerstijl. 

Je kunt kiezen uit: 

• Klassikale bijeenkomsten, voor wie de interactie in een groep belangrijk vindt 

• Online sessies, als je liever vanuit kantoor of huis een cursus volgt 

• Intervisie als opfriscursus onder begeleiding van een gecertificeerd intervisiebegeleider 

Hoe past de patroonscursus binnen een drukke praktijk? 

Veel patroons geven aan dat tijd schaars is. Daarom is het belangrijk dat je de cursus op een manier kunt volgen die voor jou praktisch werkt. Wat past bij jou, online of klassikaal? Gecombineerd met intervisie? Je bepaalt zelf welke cursusvorm het best past. 

Trainer was top, knap om deze cursus online toch echt interactief te krijgen. 

Lotte Castelijns, advocaat bij Fam. advocaten 

Wil je liever met een groep van je eigen kantoor de cursus volgen? Ook dat kan, zowel verzorgd door een erkend opleidingsinstituut of helemaal zelf, zolang de cursus aan de NOvA-eisen voldoet. 

Mag je kantoor de patroonscursus zelf organiseren? 

Wat zijn de eisen aan een interne cursus volgens de NOvA? 

De NOvA geeft ruimte aan kantoren om zelf een patroonscursus te organiseren. Ook dan moet de cursus voldoen aan de vastgestelde inhoudelijke eisen. 

Die eisen zijn strikt en gelden ongeacht de vorm of aanbieder. De cursus moet in elk geval aandacht besteden aan: 

• de vernieuwde beroepsopleiding en de aansluiting op de praktijk 

• coachings- en begeleidingsvaardigheden 

• gespreksvoering en feedback 

• inzicht in de ontwikkelfase van de stagiair 

• bewustwording van de rol als patroon 

• stressbestendigheid en generatieverschillen 

• praktische toepasbaarheid 

Je kantoor is dus vrij om zelf een cursus (te laten) verzorgen, mits deze volledig aan deze criteria voldoet.  

Wanneer kies je voor een erkende aanbieder? 

Hoewel interne cursussen mogelijk zijn, kiezen veel patroons voor een cursus via een erkende opleidingsinstelling. Bij een erkende aanbieder weet je zeker dat: 

• de cursus aan alle NOvA-eisen voldoet 

• je bewijs van deelname goed wordt verwerkt voor de goedkeuring van het patroon 

• je kunt kiezen uit verschillende werkvormen 

• je leert van en met collega-patroons buiten je eigen kantoor 

• het is heel praktisch, alles wordt voor je georganiseerd 

Sta je op het punt een stagiair te begeleiden? Check dit eerst 

Mini-stappenplan: zo voorkom je vertraging bij beëdiging 

Zodra je weet dat je een stagiair gaat begeleiden, is het belangrijk om tijdig te starten met de voorbereiding. De goedkeuring van jou als patroon is immers een vereiste voordat de stagiair mag beginnen aan de beroepsopleiding. 

Volg dit korte stappenplan om alles op tijd geregeld te hebben: 

1. Check of je eerder een patroonscursus hebt gevolgd 

• Ja, minder dan drie jaar geleden? → Opfriscursus van drie uur volstaat 

• Nee, of langer dan drie jaar geleden? → Volledige basiscursus van zes uur vereist 

2. Plan de cursus ruim vóór de start van de opleiding 

• De cursus moet zijn afgerond vóór de goedkeuring van het patronaat 

3. Zorg dat je registratie en bewijs van deelname op orde zijn. 

• Kies je voor een erkende aanbieder? Dan wordt dit meestal automatisch goed verwerkt 

4. Regel de verdere administratie bij de lokale raad van de orde 

• Zij beoordelen jouw geschiktheid als patroon 

Waar vind je een passende cursus? 

Alle door de NOvA erkende patroonscursussen zijn terug te vinden in PE-online. Gebruik de zoekterm ‘patroon’ om het actuele aanbod te zien. Daar zie je ook welke aanbieders er zijn, wat de data zijn en welke vormen worden aangeboden. 

Wil je liever meteen weten wat OSR biedt? Op de website van OSR juridische opleidingen vind je het overzicht van zowel basis- als opfriscursussen. Met keuze uit klassikaal, online of intervisie. 

Wat maakt OSR een logische keuze voor veel patroons?  

Keuzevrijheid in vorm en tijd 

Als patroon heb je het vaak al druk genoeg. Daarom helpt het als je een cursus kunt kiezen die past bij je agenda en leerstijl. Bij OSR kun je kiezen voor: 

• Een klassikale cursus, op locatie en met veel interactie 

• Een online variant, voor meer flexibiliteit 

• Een opfriscursus in de vorm van intervisie, onder begeleiding van een gecertificeerd intervisiebegeleider 

Films en herkenbare praktijksituaties 

De OSR-patroonscursus gebruikt een bijzondere werkvorm voor de patroonscursussen: aan de hand van filmfragmenten bekijk je diverse stijlen van mentorschap en reflecteer je op je eigen (gewenste) stijl als patroon. Door die herkenbaarheid krijg je niet alleen inzicht in je rol, maar kun je ook gerichter bijsturen in de praktijk. 

De cursus was heel bijzonder door inkijkjes in ervaringen van Olympisch roeister Marieke Westerhof en analyses van meesterlijke filmfragmenten. 

Sofie van Londen, van Londen advocatuur 

OSR is als uitvoerder van de Beroepsopleiding Advocaten voor de LFS nauw betrokken bij de ontwikkeling van stagiairs. Die inzchten nemen we mee in de opzet van onze patroonscursussen. 

Intervisie als opfriscursus 

Samen met collega-patroons bespreek je praktijkvoorbeelden, dilemma’s en ervaringen onder begeleiding van een gecertificeerd intervisiebegeleider. Deze vorm wordt vaak gekozen door ervaren patroons die al eerder een cursus volgden en nu willen reflecteren op hun aanpak in een veilige, gelijkwaardige setting. 

Ik vond de docenten/begeleiders beiden zeer overtuigend in hun rol. De ervaring en werkvreugde spatten ervan af. 

Jan de Waard, advocaat bij Sijbrandij De Waard Advocaten 

Samengevat: wat betekent dit concreet voor jou als patroon? 

Wanneer moet je een patroonscursus volgen? 

Ga je een stagiair begeleiden? Dan moet je een patroonscursus hebben gevolgd. 

• Heb je nog nooit een patroonscursus gedaan of is het langer dan drie jaar geleden? Dan volg je een basiscursus van zes uur. 

• Heb je minder dan drie jaar geleden een patroonscursus gevolgd? Dan volstaat een opfriscursus van drie uur. 

Zonder geldig bewijs van deelname word je niet als patroon goedgekeurd en mag je stagiair niet starten met de beroepsopleiding. Regel dit dus op tijd. 

Wat levert het op in begeleiding? 

De cursus helpt je scherper te kijken naar je rol als patroon. Je krijgt: 

• inzicht in hoe je stagiairs effectief begeleidt 

• herkenning van gedrag, patronen en leerbehoeften 

• handvatten om gesprekken beter te voeren 

Wat je leert is direct toepasbaar, realistisch en praktijkgericht. 

“Prima, leuke spiegels voorgehouden en voer voor overdenking en zelfreflectie. Vooral leuke onderlinge discussies met de cursusgenoten tijdens de break-out sessies. Van mij hoeven rollenspellen niet zo nodig, maar de mini-intervisie-achtige gesprekken die we in de kleine groepjes gedurende de break-out sessies hadden, vond ik erg leuk en nuttig. Verder prettige bevestiging dat wat ik aan het doen ben als patroon best wel oké is.“

Bas Oort, advocaat en partner bij Zwartbol advocaten

Waarom is het de moeite waard? 

Je bent niet verplicht de cursus bij OSR te volgen, maar veel patroons doen dat wél. Omdat het aanbod compleet is, de inhoud praktisch, en de werkvormen aansluiten bij jouw manier van leren. Voor welke vorm je ook kiest, je kunt rekenen op een programma dat: 

• voldoet aan alle NOvA-eisen 

• jou als patroon serieus neemt 

• bijdraagt aan de groei van je stagiair én je eigen ontwikkeling 

Super goed. Ik heb al vele advocaat-stagiaires opgeleid. Marieke Westerhof is zichzelf maar snapt heel goed de dilemma’s van een patroon maar ook van een jonge advocaat-stagiaire te benoemen en tips en vaardigheden mee te geven. De vorm, filmfragmenten en daar de theorie omheen, is zeer mooi. Knap, ook omdat er 1-pitters zijn en ook opleiders bij grote kantoren. 

Angela Coppelmans, advocaat-partner bij De Voort advocaten | mediators 

Ga jij binnenkort een stagiair begeleiden? Check dan vandaag nog of jouw patroonscursus (nog) geldig is. 

Terug naar het kenniscentrum